Bazı yolculuklardan geriye büyük yapılar kalır; bazılarından ise küçücük bir hareket. Benim El Rompido hatıramda, Atlas Okyanusu’na girmeden önce kuma yazdığım ailemin baş harfleri var. Bir Erasmus projesi için İspanya’daydım. Günler eğitimle, yeni bir çevreyi tanımakla ve yolculuğun arasına sığan keşiflerle geçiyordu. Ama yıllar sonra dönüp baktığımda, nehrin ötesindeki o kumsal ve birkaç harf hâlâ bütün ayrıntılarıyla hikâyenin merkezinde duruyor.
Mayıs 2017’deki bu gezi, Sevilla’ya uçuşumuzla başladı. Oradan kiraladığımız Toyota Verso ile El Rompido’ya geçtik. Sevilla’yı bol bol gezdik, proje haftasında Huelva Üniversitesi’ni de ziyaret ettik. El Rompido ise bu hareketli yolculuğun daha sakin, kıyıya bakan sayfasıydı. Bu yazıda eğitim günlerinin arasındaki sokakları, akşam görüntülerini ve Piedras Nehri’ni aşarak ulaştığımız okyanus kıyısını fotoğraflarla yeniden dolaşıyoruz.
El Rompido nerede? Önce nehirle okyanusun farkını görelim
El Rompido, İspanya’nın Endülüs bölgesinde, Huelva iline bağlı Cartaya çevresindeki bir kıyı yerleşimi. Cartaya’nın resmî turizm sayfası burayı denizcilik kimliğiyle tanıtıyor. Manzarayı özel kılan ayrıntı ise yerleşimin kıyısının doğrudan açık okyanusa değil, Piedras’ın haliç ortamına bakması. Okyanus tarafındaki kumsala ulaşma hikâyesi bu yüzden bir tekne geçişiyle başka bir boyut kazanıyor.
Haritada birbirine çok yakın görünen iki kıyı, yürürken ve suyun üzerinden geçerken farklı hissettiriyor. Bir tarafta yerleşim, tekneler ve günlük hayat; diğer tarafta kıyı boyunca uzanan kumluk alan ve Atlas Okyanusu. Öğretmen tarafım burayı görünce haritadaki coğrafya terimlerini düşünürken, gezgin tarafım fotoğrafın genişliğine sığmayan manzarayla ilgileniyor. Bazen dersin en güzel örneği, tahtada değil yolun üzerinde karşınıza çıkıyor.
El Rompido yazısı önündeki fotoğrafla proje kartının aynı bölümde yer almasını seviyorum. Biri gittiğimiz yeri, diğeri o yolculuğa neden çıktığımızı anlatıyor. Kartın üzerindeki isim ve kurum bilgisi, seyahatin Erasmus tarafını hatırlatırken, yanındaki gezi karesi bu resmî çerçevenin içinde biriken kişisel hatıraları görünür kılıyor. Bir yolculuk bazen tam da bu iki fotoğrafın arasında anlatılabiliyor.
Sevilla’dan kıyıya: Toyota Verso ile kurduğumuz rota
Türkiye’den Sevilla’ya uçtuktan sonra yolculuğun direksiyon başındaki bölümü başladı. Kiraladığımız Toyota Verso ile El Rompido’ya geçtik. Bu ayrıntıyı özellikle yazıyorum; çünkü albümdeki farklı şehirleri birbirine bağlayan ulaşım hikâyesi burada saklı. Sevilla, Huelva ve El Rompido aynı seyahatin parçalarıydı; fakat hepsini tek bir yürüyüş rotası gibi düşünmemek gerekiyor.
Sevilla’nın büyük cepheleri ve kalabalık şehir görüntülerinden sonra El Rompido fotoğraflarının ölçeği değişiyor. Daha küçük sokaklar, kıyı çevresi ve akşam yürüyüşlerinin kareleri öne çıkıyor. Benim gezi defterimde bu değişim, bir şehirden başka bir yere varmanın ötesinde: Bakışın hızını da değiştiren bir geçiş. Sevilla’da başımızı kaldırıp yapılara bakarken, burada gözümüz daha çok sokağın devamına ve suyun karşı kıyısına gidiyor.
Erasmus günleri: Eğitimin yanında çevreyi de tanımak
Bu yolculuğun temelinde Erasmus projesi ve El Rompido’da aldığımız eğitim vardı. Fotoğraftaki ajans, seyahatin bu bölümünün somut hatırası. Gezi yazılarında manzaraları anlatmak kolay; fakat o manzaraların arasındaki eğitim günleri de hikâyenin önemli bir parçası. Bir öğretmen olarak farklı bir ülkede bulunmak, insanın hem mesleki merakını hem de çevresini anlama isteğini canlı tutuyor.
El Rompido’da Eğitim aldığımız Ajans
Böyle bir haftada öğrenme yalnızca eğitim mekânında kalmıyor. Gidip geldiğiniz sokak, karşılaştığınız dil, bir yerleşimin günlük düzeni de gözlemin parçasına dönüşüyor. Fotoğrafları yıllar sonra açınca bu iki taraf yeniden yan yana geliyor: Bir yanda programın resmî çerçevesi, diğer yanda o programın çevresinde oluşan yol hatıraları. El Rompido’yu benim için özel yapan, ikisinin aynı defterde buluşması.
Masa etrafındaki bu toplu kare, yolculuğun insan tarafını taşıyor. Albümlerde bina ve manzara kadar bu tür fotoğraflar da kıymetli; aynı yerde bulunmuş olmanın hatırasını bir arada tutuyorlar. Günün farklı anlarını aynı masaya taşıyan bu görüntü, proje seyahatinin sosyal tarafını hatırlatıyor. Hatıra defterinin yalnızca yer isimlerinden oluşmadığını, o yerleri birlikte paylaştığımız insanlarla tamamlandığını gösteriyor.
Akşam olunca: Palmiyeler, sokaklar ve ışıklı kapılar
Gündüzün programı bittiğinde albümün dili de değişiyor. Palmiyelerin önünde çekilen bir portre, bir işletmenin ışıklı girişi ve gece sokaklarından kalan kareler… Büyük bir şehirde durakları sıraya koymakla küçük bir kıyı yerleşiminde akşamı geçirmek aynı deneyim değil. Burada fotoğrafın konusu bazen tek başına bir sokak köşesi olabiliyor.
“Vinos y Tapas” yazılı tente, akşamın yerel hayatına açılan küçük bir pencere. Tapas adı İspanya’yla birlikte anılsa da bu karede benim ilgimi çeken yalnızca tabela değil: Sokağa taşan masalar, açık kapı ve içerideki ışık. Gezi hatırasını bazen belirli bir tabaktan çok bu görüntü kuruyor. Fotoğrafta aklımda kalan, masaların sokağa yakınlığı ve gecenin içine yayılan o aydınlık görüntü.
Gece çekilmiş özçekimlerin kusursuz bir ışığı yok belki, ama yolculuk albümünde yerleri sağlam. Her kare bir tanıtım afişi olmak zorunda değil. Bazen yalnızca orada olduğunuzu, günün sonunda hâlâ sokağı merak ettiğinizi anlatır. Bugün bu fotoğraflara bakarken, El Rompido’nun bir eğitim durağı olmasının yanına o gündelik tanışıklık duygusu da ekleniyor.
Piedras Nehri’ni feribotla geçmek
Gezinin en belirgin anılarından biri Piedras Nehri’ni feribotla geçişimizdi. Yerleşimin karşı kıyısına doğru suyun üzerinden ilerlemek, okyanusa ulaşmayı başlı başına bir gezi bölümüne dönüştürdü. Karşınızdaki kumsala yalnızca yürüyüp gitmiyorsunuz; önce kıyı değiştiriyorsunuz. Ulaşımın kendisi, varılacak yer kadar hatırada kalıyor.
Piedras Nehrini feribotla geçtik.
Bölgedeki Flecha de El Rompido, nehirle Atlas Okyanusu arasında uzanan kumluk oluşumla tanınıyor. Resmî turizm bilgisinde de okyanus tarafındaki plaja nehir kıyısından tekne geçişleriyle ulaşılabildiği anlatılıyor. Bizim fotoğrafın arkasındaki anı da bu coğrafyayı somutlaştırıyor: Önce Piedras’ı aşıyoruz, sonra açık okyanusun kıyısına varıyoruz.
Atlas Okyanusu’ndan önce kuma birkaç harf
Karşı kıyıya geçip Atlas Okyanusu’nun sularında yüzmeden önce kuma ailemin baş harflerini yazmıştım. Bu küçük ayrıntı, seyahatin benim için en kişisel hatıralarından biri. Erasmus için uzaktaydım; o anda ailemi birkaç harfle kumsala taşıdım. Yolculuk fotoğrafının güzel tarafı da bu: Koca bir manzaranın içinde küçücük bir işaret, insanın asıl hikâyesini anlatabiliyor.
Erasmus projesi ile gittiğim İspanya’da Piedras Nehri’ni feribotla geçip Atlas okyanusunun uçsuz bucaksız sularında yüzmeden önce kuma ailemin baş harflerini kazımıştım 🙂
Kuma yazılan harflerin kalıcılık iddiası yok. Deftere yazılsa yıllarca durur, kumsalda ise kısa ömürlüdür; fakat bende bıraktığı iz çok daha uzun sürdü. Fotoğrafa bugün yeniden bakınca yalnızca denizi değil, o seyahatte taşıdığım aile özlemini de görüyorum. Dünyanın başka bir kıyısında bulunmakla evdekileri düşünmek aynı anda mümkün. Hatta bazen insan, uzaktayken onları daha belirgin bir şekilde yanında hissediyor.
Huelva ve Sevilla: El Rompido günlüğünün diğer sayfaları
El Rompido’daki günlerimizi seyahatin geri kalanından ayrı düşünemiyorum. Proje haftasında Huelva Üniversitesi’ni ziyaret ettik; Sevilla’yı da bol bol keşfettik. Bir günün hafızasında eğitim mekânı, diğerinde üniversite ortamı, başka bir bölümde ise saray cepheleri ve ışıklı şehir görüntüleri var. Kıyıdaki bu sakin durak, daha geniş İspanya yolculuğumuzun içinde böyle bir yer tutuyor.
Sevilla’ya varışımızı, Toyota Verso ile yolculuğun başlangıcını ve Huelva Üniversitesi ziyaretini daha ayrıntılı okumak isterseniz Sevilla ve Huelva gezi günlüğümüze geçebilirsiniz. Cartaya hatıraları da bu rotanın başka bir sayfası. Bu yazılar, aynı seyahati farklı durakların gözünden tamamlıyor.
Bu kıyıyı keşfetmek isteyenlere gezi defterimden notlar
Nehir kıyısıyla okyanus plajını ayırın. El Rompido manzarasını anlamanın anahtarı bu. Haritaya bakarken yerleşimin bulunduğu kıyıyı, Piedras’ı ve Flecha’yı birlikte incelemek, tekne geçişinin rotadaki yerini daha anlaşılır kılıyor. Resmî El Rompido haritası bu hazırlık için iyi bir başlangıç.
Tekne geçişini günün planına katın. Karşı kıyıya gidiş kadar dönüşünüzü de düşünün. Sefer noktalarını ve saatlerini yolculuk tarihinize göre işletmeden kontrol edin; örneğin yerel feribot işletmesinin bilgi sayfası güncel planlama için kullanılabilir. Bizim 2017 hatıramızın en güzel tarafı geçişin kendisiydi; bugünkü gezi planınızı ise güncel sefer bilgileriyle kurmanız gerekir.
Küçük ayrıntılara da yer bırakın. Bir yerleşimi yalnızca görülecek yerler listesiyle dolaşınca masa etrafındaki kareler, sokak köşeleri ve akşamın ışığı arada kaybolabiliyor. Benim bu albümden kalan en güçlü hatıram, büyük bir anıtın önündeki fotoğraf değil, kuma yazılmış birkaç harf. El Rompido’yu anlatırken aklıma önce bunun gelmesi boşuna değil.
Geriye dönüp baktığımda bu Erasmus yolculuğu, öğretmenlikle gezginliğin birbirine değdiği günlerden biri olarak kalıyor. Eğitim aldık, yeni yerler gördük, Piedras’ı geçtik ve Atlas Okyanusu’nun kıyısına vardık. Ben de yüzmeden önce ailemin baş harflerini kuma bıraktım. Harfler orada kalmadı belki; ama hikâye benimle eve döndü.
